We hebben nog véél meer partijen voor de dieren nodig.

Door Eveline van Rijswijk, Trouw, 25 oktober 2025

Menselijke dieren zijn bijzondere wezens. Zet er drie bij elkaar en aan het einde van de avond heb je een bestuur met een voorzitter, secretaris en penningmeester. Voeg er wat idealen aan toe, ga op zoek naar leden en je hebt een politieke partij (of doe het helemaal alleen en vorm een neppartij). Let op: in de loop van de tijd ontstaat er áltijd onenigheid over de koers. Accepteer in dat geval dat er een nieuwe partij kan ontstaan.

Het overkwam de Partij voor de Dieren (23 jaar oud inmiddels). Uit onvrede met de defensiestandpunten van de moederpartij splitste een aantal leden zich recentelijk af en vormde de nieuwe partij Vrede voor Dieren. De partij wil geen extra wapens, ook niet ter verdediging van Oekraïne.

Deze week besloot Niko Koffeman, Eerste Kamerlid en mede-oprichter, eveneens zijn lidmaatschap op te zeggen. Naast allerlei persoonlijke grieven (politieke dieren mekkeren veel), had hij ook inhoudelijke bezwaren: de partij hield zich te veel bezig met ‘mensenonderwerpen’ zoals Oekraïne en Gaza.

Van mensendingen en dierendingen.

De vraag of de partij zich vooral in moet zetten voor ‘dierendingen’ of ‘mensendingen’ speelt al langer. Zo splitste PvdD-Kamerlid Femke Merel van Kooten zich in 2019 af omdat zij vond dat menselijke thema’s juist te weinig aandacht kregen. Fractievoorzitter Marianne Thieme zei daarover: “Mensendingen zijn er voor mensenpartijen”.

Maar waarom zou een partij die voor dieren opkomt niet óók opkomen voor menselijke dieren? Wie strijdt voor een leefbare aarde wil hopelijk dat die aarde leefbaar is voor dieren én mensen. Of zoals lijsttrekker Esther Ouwehand haar inzet voor Oekraïne en Gaza verdedigt: “Het zijn nu eenmaal tijden die vragen om strijdbaarheid voor alles wat kwetsbaar is”.

Koffeman vindt de partij onder Ouwehand bovendien te links. In NRC zei hij: “Ik denk dat je als partij met een overstijgend belang – de dieren – de vrijheid moet hebben om elk onrecht te veroordelen. En de vrijheid om niet in een kamp terecht te komen. Dieren zijn ook niet links of rechts”.

Gekaapte meeuwen.

Dieren zijn inderdaad niet links of rechts. Zelfs meeuwen niet, ook al zijn ze eerst door de NSB en later door de PVV gekaapt voor nationalistische doeleinden. Partijen zijn dan weer wel links of rechts en de Partij voor de Dieren is volgens het Kieskompas inderdaad links.

Uit kiezersonderzoek door Simon Otjes en Matthijs Rooduijn voor het blog StukRoodVlees blijkt dat de partij twee verschillende, linkse electoraten aanspreekt. De vaste achterban is babyboomer en tamelijk links (Koffeman & Consorten), de nieuwe achterban is jong en uitgesproken links (Ouwehand & Co).

In de afgelopen twintig jaar heeft de Partij voor de Dieren met succes rechten voor dieren op de politieke agenda gezet. Helaas ontstond er in 2019 ook een Partij tegen de Dieren (of zoals ze zichzelf noemen: de BoerBurgerBeweging). En BBB is niet de enige Partij tegen de Dieren. Ook PVV (minus Dion Graus), VVD, Ja21, FvD, SGP, CDA, NSC, ChristenUnie en Denk zijn partijen tegen de dieren. In maart 2024 stemden zij tegen een amendement om de veehouderij dierwaardiger te maken door dieren de ruimte te geven om hun natuurlijke gedrag te vertonen.

We hebben kortom niet minder, maar méér partijen voor de dieren nodig.

En voor wie nu nog meer versplintering van het politieke landschap vreest: élke bestaande partij kan een partij voor de dieren worden.

Eveline van Rijswijk is politiek historicus, presentator en theatermaker. Ze schrijft een tweewekelijkse column over duurzaamheid voor Trouw.

https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/we-hebben-nog-veel-meer-partijen-voor-de-dieren-nodig~b22ab344/